De Gille. (Prent van Fernand Liénaux)
De Gille. (Prent van Fernand Liénaux)
Vermaak je... dat is de vertaling van de Latijnse uitdrukking "Laetare". De term wordt gebruikt voor alle carnavals die in Wallonië rond halfvasten, drie weken voor Pasen, plaatsvinden. De oorsprong van dit populaire feest bij uitstek is echter verrassend.
In de religieuze liturgie noemt men de 4de zondag van de vastentijd "Laetare". Deze bijzondere viering begint met de woorden "Laetare Jerusalem". Voor de gelovigen is dit het halfwegsignaal van een periode van penitentie die vroeger strikt en letterlijk werd opgevolgd. Interessant is dat het Laetare een feestdag is midden in een periode van onthoudingen. Hetzelfde geldt trouwens voor alle zondagen van de vastentijd. Wanneer men de vastendagen telt tussen Aswoensdag en Pasen, ligt het aantal hoger dan de veertig dagen die de godsdienst voorschrijft. Het verschil zit hem in de zondagen, waarvan het Laetare er een is. De regels worden dan iets losser gehanteerd, hoewel de geest van de vastentijd nooit veraf is. Wanneer men het huidige feest dat in La Louvière plaatsvindt onder de loep neemt, lijkt deze laatste uitspraak eigenaardig.
Voor een verklaring moeten wij teruggaan naar de periode tussen 1856 en 1882 toen het Carnaval van La Louvière niet op Laetare plaatsvond, maar tijdens de drie Vleesdagen voor het begin van de vasten. Pas in 1882 zal het Carnaval op voorstel van het Handelaarsverbond op halfvasten plaatsvinden. Het Laetare vormt voor de inwoners van La Louvière de aanleiding voor een feest dat het louter religieuze kader overstijgt. Omdat het vaak samenvalt met de eerste dagen van maart, konden ze ook de laatste winterzorgen de laan uitvegen. Het einde van het barre seizoen was op zich reden genoeg voor een feestje...
De muzikanten, zoals de tamboers, vormen een discreet maar onmisbaar onderdeel van het Laetare. Zij geven het feest een muzikale dimensie en maken van de Gille een levendige en dansende figuur. Het orkest op verschillende rijen neemt achter zijn vereniging plaats en laat de opening van de mars aan de Gilles over. (Gemeentearchief)
De eerste Carnavalsuitingen in La Louvière rond de figuur van de Gille zijn met zekerheid terug te voeren tot 1856 in de Baume-wijk. Deze Gilles, ook wel "Marabout" of "Ramponeau" genoemd, zijn wel nog niet zo rijkelijk uitgedost als dat vandaag het geval is. Geen hoeden met struisvogelveren of sinaasappels als teken van sympathie dus. Toch kijken de inwoners van La Louvière al rijkhalzend uit naar deze dagen van feestelijkheden en volkse uitgelatenheid.
Al snel ontwikkelt deze folklore zich en groeit ze uit tot iets bijzonders. In 1878 vond de eerste popverbranding plaats. De Grote Stoet trekt vanaf 1882 steeds op Laetaremaandag door de straten. Deze beide tradities in la Louvière zijn sleutelelementen van het Laetare.
Enkel mannen mogen zich als Gille voordoen. Toch is de rol van de moeder, de echtgenote of de partner essentieel. Het zijn zij die waken over het kledingsceremonieel en de uitgebreide zorg die een Gille in al zijn evoluties vraagt. (Foto Mailleux)
Download MP3 versie van de wijs "La Classe"
Contact: webmaster@laetare.be © 2000 Comité du Retour aux Sources, La Louvière.
Reproductie of verspreiding van informatie op deze pagina's
- in welke vorm of langs welke weg ook - is strikt verboden zonder de voorafgaande, schriftelijke toestemming van de sitebeheerder.
Terug