De paysans nemen al van oudsher deel aan het Carnaval van La Louvière. In het stadscentrum gaat hun deelname verder terug dan die van de Gilles. Alles begon immers 150 jaar geleden met de vereniging "Vieux Paysans louviérois" (1860-1898).
En ook al is deze folkloristische groep al meer dan een eeuw van het toneel verdwenen, dan nog blijft het interessant om de achtergrond ervan even te schetsen omdat zij aanleiding heeft gegeven tot het ontstaan van de eerste Gilles-vereniging in het stadscentrum van La Louvière: de "Boute-en-Train".
In 1860 was er onder het voorzitterschap van een zekere Jean Robert een vereniging die bestond uit gemaskerden, clowns, pierrots en enkele zeldzame boeren in traditionele kostuums. Het stamlokaal van deze vereniging was bij Joseph Roulez, herbergier in Bouvy in het gehucht "Le Pont de l'Olive".
Dit was het "Salon Roulez", wat nu café "Le Ring" is. Achter deze vereniging, die muzikaal door een aantal aardewerkmakers werd opgeluisterd, gingen alle jongeren uit de wijk schuil.
Omstreeks 1865 was een zekere Alfred Pourbaix voorzitter van de eerste groep. Hij was geboren in de wijk Baume in 1843 en viel toen al op door zijn dynamisme en zijn organisatietalent.
Alfred Pourbaix maakte deel uit van de "Société des Gymnastes de l'Avant-Garde libérale". Hun stamlokaal bevond zich in de rue des Amours. Hij besliste om in hetzelfde lokaal het stamlokaal van zijn vereniging de "Clowns et Paysans louviérois" onder te brengen, zodat hij in een klap nieuwe en jonge leden kon ronselen.
Op een foto van 1882 zien we glazenmaker Père Lourette met zijn twee zonen, verkleed als Paysan. Ze hebben de bezem en de ransel bij zich. Het betreft hier een oud kostuum van voor 1878.
Stadscentrum 1882. Père Lourette en zijn twee zonen. Het Paysan-kostuum is datgene wat van 1860 tot 1878 werd gedragen.
Omdat de struisvogelveer nog niet bekend was, werden er papieren bloemen als versiering op de hoed bevestigd.
In die periode maakt de pers reeds gewag van het Laetare. Le Journal de Charleroi meldt voor de periode 1883-1890 het bestaan van de vereniging van de Paysans in La Louvière.
In 1883, een jaar na de oprichting van de Maandagstoet, krijgt ze de eerste prijs als meest representatieve vereniging voor haar optreden.
In 1884 neemt de vereniging aan de stoet deel, maar wenst ze niet in aanmerking te komen voor de premies, om andere groepen aan te moedigen. In dat jaar sluiten zich ook 7 of 8 Gilles uit de wijk bij de 80 Paysans aan. Zij staan onder leiding van Jean-Hubert Jongen.
Omstreeks 1890 wordt de groep de vereniging "Vieux Paysans louviérois". Op een foto uit deze periode staan twee Paysans in het nieuwe kostuum afgebeeld dat toen werd ingevoerd. De Paysans droegen toen nog niet de "bonnet" van witte stof van de Gilles en hun hoed was zowel links als rechts omgeslagen. Op het punt waar de twee struisvogelveren waren bevestigd, schitterde een verguld motief (ster en korenaar). Voor 1900 was er geen sprake van de korte twijgbezem. Net zoals de Gille draagt de Paysan de lange, elegante bezem van rijststro die bovenaan helemaal met linten is versierd. Achteraan de grote strohoed die volledig met wit satijn is bekleed fladderen drie of vier zeer lange linten. De evolutie naar de "bonnet" en de vooraan omgeslagen hoed vindt slechts omstreeks 1920 plaats.
1890. Twee Paysans van de vereniging "Vieux Paysans louviérois": Adolphe Decastiaux en François Liénaux. De groep telt dan 80 leden. De kledij is oud, maar van na 1878.
In 1891 splitst de groep zich. Zo ontstaat de Gilles-vereniging "Les Boute-en-Train". Het succes van de Gille wordt immers steeds groter en menig Paysan kan dan ook niet aan de verleiding weerstaan om het schitterende kostuum van de Koning van het Carnaval aan te trekken. De vereniging neemt opnieuw haar oude naam aan: "Les Vieux Paysans, Gilles, Clowns et Pierrots".
1894. Alfred Pourbaix kan op zijn beurt niet weerstaan aan de lokroep van de Gilles. Hij blijft wel voorzitter van de "Vieux Paysans", maar stapt over naar de "Boute-en-Train", waarvan hij enkele jaren later in 1898 voorzitter wordt.
De Paysans blijven het stadscentrum opvrolijken en nemen in 1898 nog aan de Maandagstoet deel. Alfred Pourbaix zat de algemene vergadering in 1897 nog voor, maar het jaar daarop werd de vereniging ontbonden.
Na 1900 duiken er sporadisch nog enkele Paysans in de Stoet op. In 1925 neemt een Paysans-vereniging uit de wijk Bois de Saint-Vaast aan het Carnaval deel en ze zal dit tot 1931 - het jaar van haar ontbinding - blijven doen.
1967. De vereniging "Paysans" herrijst op initiatief van het VVV van de stad en van Fernand Liénaux.
Momenteel zet de vereniging van de Paysans des Ecoles de Baume de traditie van de Paysans in La Louvière verder.
U kunt contact opnemen met de vereniging via e-mail: paysans@laetare.be
Naar de fotoverzameling van de vereniging "Vieux Paysans louviérois"
Terug
Contact: webmaster@laetare.be
© 2000 Comité du Retour aux Sources, La Louvière.
Reproductie of verspreiding van informatie op deze pagina's
- in welke vorm of langs welke weg ook - is strikt verboden zonder de voorafgaande, schriftelijke toestemming van de sitebeheerder.